Najważniejsze kreatywne działania plastyczne dzieci – zaproszenie

Jeśli chcesz, aby Twoje dziecko/dzieci rozwijały się kreatywnie i plastycznie w domu, ale nie wiesz, jak się do tego zabrać, ten post jest dla Ciebie! Oferuję Ci wiedzę w pigułce, jakie są najważniejsze kreatywne działania plastyczne dzieci, dlaczego twórcze aktywności w domu są tak pozytywne i na czym polega autentyczna kreatywność. Zapraszam :).

I nie przejmuj się…

Powodów zagubienia rodziców na temat twórczości dzieci jest wiele.

Po pierwsze, można dostać zawrotu głowy od ilości proponowanych pomysłów na zajęcia plastyczne. Domyślam się, że nawet na moim blogu (oferuję głównie proste pomysły na tzw. zajęcia otwarte – po angielsku open-ended), można dostać oczopląsu, gdy zastanawia się, od czego zacząć. Tym bardziej, gdy spotykamy setki propozycji w Internecie. Nie wiadomo, co jest ważne, wartościowe, ciekawe i naprawdę twórcze. W tym poście przedstawię Ci skrót, co się naprawdę liczy.

działania plastyczne 2

Po drugie, różne jest rozumienie KREATYWNYCH ZAJĘĆ. Te prawdziwie twórcze zostawiają dzieciom dużo wolności w wyborach. To nie konkurs na pomysłowość mamy albo nauczyciela/ki, ale aktywność, która pozwala … DZIECKU rozwijać swoją pomysłowość, samodzielność, umiejętności i wyobraźnię.

Po trzecie, prawdziwie kreatywne zajęcia plastyczne są PROSTE i … nie wiem, jakiego słowa użyć, ale przychodzi mi do głowy … SZLACHETNE. Nie potrzebujesz ani tysiąca pomysłów, ani tony materiałów, by bawić się z dziećmi twórczo w domu. Postaw na niewielką ilość dobrej jakości materiałów plastycznych. Wcale nie muszą być drogie.

działania plastyczne 3

Kreatywne działania plastyczne są … nieliczne. Jest ich sześć :).

Oto one: rysowanie, malowanie, lepienie, kolaż, drukowanie i konstruowanie.  Być może Twoje dziecko/dzieci będą wolały skupić się tylko na paru albo może na jednej aktywności. Też tak może być. Warto dać szansę (więcej niż raz albo dwa) zapoznać się z każdą z nich.

Oto w skrócie, na czy polegają:

Rysowanie –  to najszybszy i bardzo nośny sposób, by wyrazić w sposób materialny swoje pomysły. Dzieci na całym świecie rysują – gdy tylko mają dostępne narzędzie i powierzchnię do rysowania. Używają do tego głównie linii – kolorowych lub nie. Przez rysunek mogą przedstawić wiele szczegółów. Mogą też projektować, przekazywać przez linię i obraz swoje pomysły i myśli.

Malowanie – jest bliskie rysowaniu, ale więcej tu kolorów i plam, mniej szczegółów i linii. To też doświadczenie bardziej sensoryczne (często terapeutyczne). Farba ma określoną konsystencję. Nakłada się ją pędzelkiem (lub np. palcami) na większą powierzchnię.

Lepienie to tworzenie w przestrzeni. Dzieci (ale też i dorośli) uwielbiają dotykać, ugniatać, formować. Jest doświadczeniem, które wycisza i fascynuje dzieci. Okazuje się, że można stworzyć w przestrzeni najróżniejsze formy!

działania plastyczne 5

Kolaż to dla mnie kwintesencja dzieciństwa. Polega na przyklejeniu do płaskiej powierzchni przeróżnych materiałów, według własnego zamysłu. Mogą to być kawałki papieru, ale też inne materiały i przedmioty bardziej wypukłe. Dzieci uwielbiają przyklejać – a co dopiero, gdy mogą w ten sposób tworzyć niepowtarzalne światy!

Drukowanie domowe to mały kuzyn prawdziwego druku i grafiki. Przygotowujemy matrycę, a potem odbijamy. Często pierwszą matrycą jest … paluszek lub rączka :), potem różne formy (kartoniki, rolki, klocki itd.) albo własnoręcznie stworzone pieczątki.

Konstruowanie, czyli budowanie form przestrzennych jest dla dzieci naturalne. Robią to w domu z wszystkiego, co jest dostępne – poduszek, kocyków, mebli, butów, klocków. Gdy zapewnimy im więcej materiałów (np. pudełka, karton, patyczki, rolki), zapraszamy do zabawy przestrzenią, konstrukcją, prawami ciążenia i równowagi.

działania plastyczne 6

Dlaczego i jak unikać tandety i pseudokreatywności?

Na pewno nie raz trudno Ci wybrać konkretne materiały plastyczne dla dziecka. Wizyta w sklepie kończy się uszczupleniem portfela i siatką wypchaną dziwnymi wynalazkami i przyborami plastycznymi w bardzo kolorowych opakowaniach, które potem wzbogacają zasoby plastikowych śmieci w domu i na świecie.

Co jest bardziej rozwijające? Gotowy zestaw ciastolinowy z mnóstwem plastikowych gadżetów, które narzucają konkretny pomysł i sposób zabawy i niewielką ilością samego materiału? Czy większa ilość samej ciastoliny (domowej? a może masy solnej? gliny? itd.) z różnymi elementami (patyczki, druciki, gumki, guziki, koraliki itd.), z której dziecko może stworzyć/ skonstruować co zechce? 🙂 Zachęcam do minimalizmu. Oczywiście bez odbierania dzieciom radości z różnych materiałów i narzędzi. Nic na siłę i według własnych możliwości. Kup lub zorganizuj niewiele dobrych jakościowo materiałów, przy których dziecko naprawdę może rozwijać kreatywność.

Czy lepiej, jeśli dziecko kopiuje czyjeś pomysły, temat i sposób wykonania pracy plastycznej, czy jeśli ma przed sobą kartkę, obok farby (lub np. ścinki papieru, klocki itd.) i zastanawia się, co i jak chce wykonać? Nawet jeśli praca końcowa wydaje się “koślawa”, ma o wiele większą wartość niż blade kopie wynikające z naśladownictwa i powtarzania instrukcji.

działania plastyczne 7

Dlaczego fajnie jest tworzyć i wymyślać w domu?

Oczywiście, jeśli zajęcia plastyczne prowadzone są w umiejętny sposób w przedszkolu, szkole lub innym miejscu, mają swoje atuty. Interakcja, zabawa w większej grupie, wspólne tworzenie większych formatów to ważne przeżycia dla dziecka, do tego rozwijające społecznie i emocjonalnie.

Twórcze zabawy w domu mają jednak całkiem inne zalety, których nie mają ww. zajęcia. Tu dziecko może działać bez pośpiechu, na luzie, bez ram czasowych. Może kontynuować swój projekt przez parę dni, wracać do niego według własnych chęci. Jest też więcej wolności w eksperymentowaniu, próbowaniu różnych wersji – nieważne, czy to będzie malowanie, lepienie, konstruowanie itd. Może też realizować własne, unikalne pomysły! Rozwijać swe wyjątkowe zainteresowania i zdolności. Może też mniej oszczędzać na materiałach i używać ich w sposób niezaplanowany. Łatwiej zapewnić w domu dziecku dodatkową butlę tempery, co będzie kosztowało kilkanaście złotych, niż to samo zrobić dla grupy dzieci w szkole.

Dodatkowym atutem jest wspólne spędzanie czasu na zajęciach zbliżających członków rodziny, jeśli robicie coś razem.

działania plastyczne 4

Prawdziwie kreatywne zajęcia plastyczne mogą być … banalne

Ambitnego rodzica, tym bardziej entuzjasty działań plastycznych kusi, by dziecko realizowało bogaty „kreatywny program”. Nie jest to dobre podejście. Kreatywność nie ma nic wspólnego z gonieniem na siłę za nowościami ani wymuszaniem oryginalności. To – szczególnie dla dziecka – pogłębianie własnych umiejętności, sprawdzanie własnych pomysłów i poznawanie. Gdy narzucamy dziecku fajny pomysł lub zarzucamy go technikami plastycznymi, nie ma szans na własny kreatywny rozwój.

Podam przykłady z własnego domu. Moje dziecko drugi miesiąc zajmuje się głównie wycinaniem grzybków, a od wielu tygodni używa akwarelek do zamalowywania kartek zawsze w ten sam sposób. Nam może to wydawać się nudne i mało oryginalne, ale tak nie jest. Ta praca bardzo ją pochłania. Uczy się wiele w tym czasie. Czasem rzeczy, których się nie domyślamy, bo dla nas są oczywiste.  Może obserwuje, jak farba wsiąka w papier, jak wypełnia jego powierzchnię według wymyślonego wzoru albo jak nożyczki „skręcają” pod wpływem ruchu rączki? Na pewno z wielką przyjemnością ćwiczy to, do czego staramy się na siłę “zagonić” dzieci: motorykę, koordynację, sensorykę itd.

O ile prościej więc podążyć za dzieckiem, jak już się zafiksuje na tym, co je tak wciągnęło. Można też rozwinąć na tej bazie wspólną zabawę. Może wycinankę, konstruowanie rakiet, robienie pająków, rysowanie spirali. Okazuje się, że każde dziecko, każda rodzina jest inna i może tworzyć nieprawdopodobne scenariusze – prawdziwie kreatywne 🙂

Zapraszam do tworzenia twórczego domu! To wcale nie jest takie trudne. Wystarczy odrobina wiedzy i właściwe podejście 🙂.

follow
Podziel się…