O kreatywności i wyższości postawy nad metodą – cz. 1

Witam po przerwie. Pozdrawiam  ciepło i promiennie! Poziom energii idzie w górę, gdy w powietrzu wyczuwa się już zapach soczystej zieleni, a nawet kwiatów :). Słońce i przyroda działają cuda, a ja powracam do pisania na blogu. Przed przerwą miałam zamiar wypuścić post o domowych zajęciach rozwijających kreatywność. Coś mnie zatrzymało – o czym za chwilę opowiem.

Kreatywność - o wyższości postawy2

Kreatywność - o wyższości postawy3

Codzienność zwycięża.

Cudowne wieści o odkryciach współczesnej neurobiologii mówią, że to właśnie najbardziej zwyczajne zajęcia stwarzają optymalne środowisko dla rozwoju szczęśliwej, twórczej i inteligentnej osobowości dziecka. Wspólne czytanie, muzykowanie, malowanie, zabawa, konstruowanie, odgrywanie scenek itd. Razem z czymś jeszcze bardziej “zwyczajnym” (a może dzisiaj właśnie deficytowym, gdy świat ogarnięty jest manią wyników, efektów, doskonaleń?): bliską, ciepłą relacją z członkami rodziny. Polecam książki neurobiologa Geralda Hüthera na ten temat. Inspirujący i wspierający dzieci w ich rozwoju dom nie wymaga drogich gadżetów, sprzętu albo niezwykłych wycieczek. Są na przykład ludzie, którzy „kręcą się” po całym świecie, a ich wyobraźnia i błyskotliwość ani drgnie. Są tacy, co zbierają na kempingowe zwiedzanie Europy jako „podróż życia”, a ich życie jest bogate i ciekawe. Znam oba gatunki :).

Kreatywność - o wyższości postawy5

Chciałam więc przed przerwą dokończyć post o wspieraniu kreatywości w domu, ale … dopadła mnie wątpliwość. Zauważyłam, że w Internecie jest mnóstwo porad, jak wspierać kreatywność – swoją i dziecka – setki instrukcji, co robić, co mówić, a nawet co odpowiadać i jak zadawać pytania, by było … kreatywnie (eee??). Co więcej, samą kreatywność rozumie się w baaaardzo różny sposób. Podsumowując: jest wiele inspirujących pomysłów, ale … jak odróżnić te wartościowe od tych mniej wartościowych? 

Co to jest kreatywność???

Dla mnie pomocne jest zadanie pytania Czym dla mnie jest kreatywność?, Jakie wartości z nią wiążę? Jestem zwolenniczką jej wersji “codziennej”. Czyli nie żadne spektakularne kreatywne zajęcia organizowane odgórnie, z oczekiwaniem na siłę oryginalności i próbą przekucia ich na wymierne korzyści (zadowolenie rodziców, okazja do pochwalenia się). Tu niestety efekt dla kreatywności jest odwrotny, nawet jeśli Wam zostanie jakieś “dzieło” lub wyuczona (efektowna) umiejętność. Wszelkie oczekiwania, presja oceny zabijają kreatywność – to już udowodniono dawno temu. W zamian wierzę we wspieranie twórczych zachowań i zabaw na co dzień, wprowadzanie kreatywnych aktywności, nawyków i postaw do codziennego życia. To przynosi głębsze i trwalsze korzyści. Poza tym dodatkowo daje poczucie szczęścia i wolności, rozwija wyobraźnię, elastyczność, intelekt itd.

Czym więc ta kreatywność jest, jeśli ktoś szuka definicji? Bliskie mi jest podejście, które odnosi się przede wszystkim do postawy i cech człowieka. Tak kreatywność definiuje wybitny polski specjalista Krzysztof J. Szmidt („Pedagogika twórczości”)Kreatywny człowiek tworzy nowe i wartościowe rzeczy, idee, pomysły, wynalazki, metody działania itd., a ich wartość związana jest z dobrem, pięknem, prawdą lub użytecznością. A jak to ma się do naszego zwykłego życia i do dzieci??

Czym jest dziecięca kreatywność?

Być może dziecięca kreatywność nie zbawi świata ani nie zapewni nowych wynalazków, ale w naszym, małym świecie jest bezcenna. Kreatywne dziecko to szczęśliwe dziecko i odwrotnie. Dzieci mają cudowne cechy sprzyjające kreatywności, które z wiekiem tracą, jeśli środowisko nie sprzyja twórczym postawom:

  1. Ogromną ciekawość świata.
  2. Działanie bez schematów – nie raz muszą wymyślić „coś z niczego”.
  3. Umiejętność swobodnej zabawy i spontaniczność.
  4. Chęć współpracy (czyli wspólnej zabawy).

Kreatywność - o wyższości postawy7

Prawdziwie kreatywni dorośli to właśnie osoby, którym udało się te cechy zachować (“wewnętrzne dziecko”). To niekoniecznie jest “kreatywność”, która „zadowoli szefa” albo „zrobi wrażenie”. Za to pomaga w dużo szerszym wymiarze w życiu – w pracy, w miłości, związkach, zabawie, odpoczynku itd. A zaczyna się od małych, pozornie banalnych rzeczy… O czym w następnych dwóch postach :).

Od czego zależy kreatywność?

Najważniejsza myśl, która powinna Was wspierać: Kreatywność to nie cecha nielicznych ludzi, ale każdego człowieka. Można ją rozwijać. Są też umiejętności, które na dłuższą metę ja wspierają: wytrwałość, wewnętrzna motywacja, radzenie sobie z emocjami, samoświadomość i in. Zależy też jednak od poziomu intelektualnego i umiejętności poznawczych. Ale uwaga: nie jest ściśle powiązana z ilorazem inteligencji, a zależność całkowicie znika przy ilorazie 120! Są na przykład ludzie o wybitnym IQ, którzy w ogóle nie są kreatywni. O co w tym chodzi? Prawdopodobnie przeciętna lub trochę ponadprzeciętna inteligencja pomaga zapewnić wspierające kreatywność warunku: poziom wiedzy, przyzwoity status społeczny, umiejętność radzenia sobie z emocjami i w miarę sprzyjające środowisko.

Postawa przed instrukcją i metodą.

Zachęcam Was do szerokiego rozumienia i praktykowania na co dzień kreatywności! Żadna ślepo stosowana metoda i instrukcja nie zastąpi prawdziwie twórczej postawy, o której będzie więcej w następnym poście. Wasza filozofia życiowa, wasze wartości i relacje są ważniejsze. Tak samo to, czy szanujecie wewnętrzny świat, pasje, wybory i ciekawość świata Waszych dzieci. Czy sami realizujecie się w życiu, czy tylko “wypełniacie obowiązki”.

Kreatywność - o wyższości postawy4

Namawiam też do twórczego stylu działania na co dzień. Szukajcie inspiracji, ale nie odtwarzajcie dosłownie czyjegoś pomsyłu według automatycznie zastosowanej instrukcji (chyba że na daną chwilę to Was bawi i macie na to ochotę). Obserwujcie swój własny świat, wplatajcie własne pomysły, bawcie się swobodnie, zmieniajcie, przetwarzajcie, eksperymentujcie i twórzcie! Z czasem stanie się to “drugą naturą”.

Zapraszam więc do następnych postów (zrobiła się mała seria) na temat kreatywnych zabaw domowych:

Drugi zaplanowany post: Jak wspierać w domu kreatywność dziecka – zaczynając od naszej postawy i zmian w naszych przyzwyczajeniach mentalnych, jeśli jest taka potrzeba (u mnie tak, i chyba u większości z nas :))

Trzeci post: Domowe kreatywne zajęcia – tu już podam konkretne działania i inspiracje: zdziwicie się, jakie to proste, prowadzić kreatywne życie, gdy uda nam się zmienić nasze nawyki i postawy. Potem już “samo pójdzie” :).

Pozdrawiam 🙂 

follow
Podziel się…